Toyi-toyi

Standaard

Stramme heupen, een calvinistisch arbeidsethos en leuzen als ´actie, actie´ of ´wees een vent, 5 procent´ – van staken hebben we in Nederland weinig kaas gegeten. Hoe anders was dat de afgelopen vier weken in Zuid-Afrika, waar de straten swingden van protest. De grootste staking sinds het ANC het heft op democratische wijze in handen nam (1994) leverde veel scholieren een leerachterstand van weken op en bracht de gezondheid van duizenden ziekenhuispatiënten in gevaar, maar er stond dan ook nogal wat op het spel.

Overheidspersoneel zoals leraren en verpleegsters profiteerden de laatste jaren nauwelijks van de economische groei van het land, terwijl hun bazen steeds rijker werden. Dat waren ze zat: honderdduizenden Zuid-Afrikanen namen de afgelopen vier weken deel aan de staking. De regering van president Mbeki bood 6 procent, de eis was 12.

Voor liefhebbers van Afrikaanse zang en dans waren de manifestaties het hoogtepunt van dit culturele seizoen. De toyi-toyi dans stal de show. De protestdans was één van de vreedzame middelen van het protest tegen het Apartheidsregime. Het begint met het stampen van de voeten – iets wat er bij een stijve Nederlander (of blanke Zuid-Afrikaan) nogal kolderiek uitziet maar in zwart Afrika swingt het dan al gauw de pan uit.

Toyi-toyi is nog altijd synoniem voor protest tegen de overheid. De dans stamt uit Zimbabwe, maar daar is hij – zelfs binnenshuis – in 2004 verboden door president Mugabe, bang voor iedereen die hem tegenspreekt. Zuid-Afrika is een vrij en georganiseerd land, waar niemand het volk verbiedt om te dansen en soldaten de essentiële taken van verpleegsters in de ziekenhuizen overnemen.

Analytici zagen in de staking een cruciale botsing tussen de ANC-top en de arme achterban, een voorbode van de spannende strijd om het partijleiderschap die president Mbeki dit jaar aangaat. Nu de meeste stakers – op het onderwijspersoneel na – zich hebben neergelegd bij het ultieme bod van 7,5 procent, is de staking voorbij. Maar de toyi-toyi gaat nooit verloren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s