Opzoek naar een identiteit

Standaard

Charles Nqakula weet het niet meer. Op een doorsnee dag worden er 52 moorden gepleegd en 144 verkrachtingen gemeld. De veiligheidsminister moet iets verzinnen om het misdadige tij in Zuid-Afrika te keren. Het grote probleem is het gebrek aan gemeenschappelijke identiteit van verschillende culturele groepen, oreerde Nqakula vrijdag. Hij riep op tot ‘Zuid-Afrikaansheid’.

Het is het bekende liedje. Na de val van de apartheid (1994) introduceerde de immer montere aartsbisschop Desmond Tutu de term regenboognatie. Nelson Mandela pikte het op: zijn getraumatiseerde land zou voortaan schitteren door veelkleurigheid. Een wat al te serieus genomen keurmerk van overheid en bedrijfsleven probeert hetzelfde met de leus Proudly South African.

Wat ‘Zuid-Afrikaansheid’ is weet niemand. In Nederland kan je tolerantie, koopmansgeest of joods-christelijke-islamitische traditie aanvoeren, maar zelfs dat klinkt sommigen knettergek in de oren. Zuid-Afrika werd ooit bewoond door San jagers en verzamelaars. Daarna kwamen Khoikhoi-herders, legio Bantoestammen en Jan van Riebeeck met zijn VOC. Anno nu telt het land elf officiële talen en een veelvoud aan culturen. Leuk zo´n regenboog, wel verwarrend.

Extra handicap: Zuid-Afrikanen haten elkaar en dat blijft niet beperkt tot zwart en blank. De Zoeloe haat de Xhosa vanwege zijn macht, de Sotho haat de Venda vanwege zijn arrogantie, de Tswana haat de Tsonga vanwege zijn armoede, de Afrikaner haat de Engelsman vanwege de boerenoorlog. Toch heeft iedereen vrienden buiten de stam. Het is langeafstandsracisme: ‘ik heb een hekel aan Turken maar mijn Turkse buurman is een toffe peer’.

Gelukkig zijn er Nigerianen, Zimbabwanen, Congolezen en andere Afrikaanse migranten. Hun aanwezigheid verenigt blank en zwart in ongeëvenaarde vreemdelingenhaat. Ze zijn crimineel, klaagt de één. Ze pikken onze banen en vrouwen in, roept de ander. Dat klopt deels, want de zwarte Zuid-Afrikaan heeft door de apartheid nooit ondernemingszin gekweekt. En een succesvolle Nigeriaan met geld doet het goed bij de dames.

Gedeelde xenofobie is vast niet de ‘Zuid-Afrikaansheid’ die Nqakula bedoelde. Zijn politie verkwist heel wat tijd en geld door achter illegale buitenlanders aan te hollen, terwijl de meeste misdaad door zijn landgenoten wordt gepleegd. Een gemeenschappelijk advies aan Nqakula heeft de regenboognatie daarom wel: ga boeven vangen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s