Marlene Dumas komt thuis

Standaard

Jarenlang vond Marlene Dumas dat ze niet klaar was om met een expositie terug te keren naar geboorteland Zuid-Afrika. Sponsoren haalden haar over en woensdagavond werd de tentoonstelling Intimate Relations geopend in de National Gallery in Kaapstad. Een paar uur voor de opening voelt Dumas zich ‘emotioneel en kwetsbaar’. “Mijn kunstacademie ligt hier tien minuten vandaan, onder De Tafelberg. Hier ben ik opgegroeid en hier ben ik bezig geweest met de vraag wat kunst voor mij betekent.”

Dat er in Nederland vooral aandacht is voor de hoge veilingprijzen van haar werk, irriteert Dumas. Haar schilderij The Teacher verwisselde twee jaar geleden voor 3,34 miljoen dollar van eigenaar bij het Londense veilinghuis Christie’s – ze is daarmee één van de best verkopende vrouwelijke kunstenaars ter wereld.

In Zuid-Afrika, waar Dumas in 1953 in het dorpje Kuilsrivier (bij Kaapstad) werd geboren, is de aandacht voor haar minder belegen. Men kent hun eigen Marlene nog nauwelijks. “Ik ging op 23-jarige leeftijd met een beurs naar Nederland en dacht altijd dat ik weer terug zou gaan. Het is nu dertig jaar later en het is nooit gebeurd. Ze noemen dit een ‘home coming’. Het is voor mij een beladen tentoonstelling.”

Dat roem zijn tol heeft, merkt ze doordat (volgens haar) ondermaatse werken op veilingen verschijnen. “Ik vind het leuk als iemand iets wil hebben, dus dan geef ik het. Die speelsheid gaat nu verloren, omdat die dingen nu geveild worden. Het maakt me niet uit dat mensen er geld aan verdienen, maar het voelt verkeerd: alsof ik iemand een liefdesbrief schrijf en die persoon diezelfde brief vervolgens opstuurt naar iemand anders.”

De tentoonstelling is alleen samengesteld met werken uit Nederland en België. Een wandeling door de drie zalen geeft echter een goed beeld van Dumas’ meer erotische periode tot aan haar recente werk, duidelijk beïnvloed door actualiteit. Het werk Young Men (2002-2005) toont bijvoorbeeld twaalf portretten van jonge Arabische mannen: 9/11-kapers maar ook het ex-vriendje van haar dochter Helena.

Jaarlijks vliegt Dumas naar Zuid-Afrika voor familiebezoek. Vooral met haar moeder had ze een hechte band. “Deze show is aan haar opgedragen. Ze vroeg me eens: ik houd van de natuur, waarom schilder je geen bloem? Maar ik schilder mensen. Ik weet niet wat ik moet met een bloem.” Een maand geleden overleed de moeder van Marlene Dumas aan een hersenbloeding. Ze had haar dochter gezegd de expositie niet speciaal voor haar te maken. Geëmotioneerd vertelde Dumas in haar toespraak bij de opening hieraan geen gehoor te geven. “Mama, ek doen dit toch eigenlijk vir jou.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s