Koop een nijlpaard

Standaard

Dierenliefhebbers opgelet: voor 450 euro koopt u een zebra, voor 1.300 een giraffe en voor 2500 euro een nijlpaard. Althans, in Zuid-Afrika. Daar zijn wildveilingen uitgegroeid tot een industrie met een jaaromzet van 10 miljoen euro.

“Er was veel weerstand tegen de eerste veiling en de regering aarzelde om ons een vergunning te verstrekken,” herinnert Willie Roux zich. Het was 1973 en de verkoop van koedoes, gnoes en andere antilopen viel niet bij iedereen in Hoedspruit in goede aarde. “We zaten vlakbij het beroemde Krugerpark, waar mond- en klauwzeer heerste. De autoriteiten waren doodsbang dat verhandelde dieren de veeziekte door het land zouden verspreiden.” Het blanke bewind had een nog principiëler bezwaar. “Het was voor het eerst dat boeren wild als bezit verhandelden. Dat vond men vreemd. Men zei: wilde dieren behoren aan de Heer.”

De Schepper had begin jaren 70 echter weinig plezier van zijn Kaapse fauna, die zo goed als uitgeroeid was. “Tot dan schoten boeren alle wilde dieren af. Dit is een droog land en de antilopen concurreerden om het gras met koeien en schapen. Als iemand uit de stad een impala kwam schieten, werd dat als gunst beschouwd.” Er was haast geen bok meer te bekennen, herinnert de 77-jarige Roux zich. “Dat moest veranderen en de enige manier waarop dat kon, was door een geldwaarde toe te kennen per kop.”

Die eerste veiling ging uiteindelijk door met Roux als veilingmeester. Een revolutie begon. In het hele land werden hoge hekken opgetrokken, boeren ruilden hun vee in voor wild en zelfs dorre gebieden werden plots interessant voor de wildindustrie. Na de val van apartheid (1994) stroomden toeristen binnen, die dolgraag Afrikaanse dieren kwamen bekijken in reservaten en natuurparken. Anderen schoten liever een neushoorn voor aan de muur. Inmiddels zijn er meer dieren dan 100 jaar geleden.

De meeste wildboerderijen en reservaten hebben weinig of geen grote roofdieren – van een natuurlijke balans is geen sprake met jaarlijks 20 procent nieuwe aanwas. Overtollige dieren gaan de markt op. Sommige via massale catalogusveilingen, de rest via de populaire ‘live’ veilingen zoals het Kirkwood Wildfees in de Oostkaap. “Wij begonnen in 2002 vrij klein,” vertelt organisator Andrew Spies. “Maar nu zijn we de tweede van het land en ter wereld. We werken samen met de nationale parken en krijgen van hen witte neushoorns en de zeer gewilde buffels zonder tuberculose of mond- en klauwzeer.” Het evenement in Kirkwood is uitgegroeid tot een spektakel met bekende zangers, etensstalletjes en meer blank boerenvertier.

“Veilingprijzen zeggen niet alles,” waarschuwt Gerhard Damm, die een internetnieuwsbrief uitgeeft over wildhandel en jacht. Volgens hem wordt 30 procent onderling verhandeld. Nu er jaarlijks 21.000 dieren onder de hamer gaan, zijn er volgens hem lucratievere manieren om van overtollige grazers en bladeters af te komen. “Sommige vrouwtlijke en jonge dieren zijn geschikt om te veilen, maar springbokken en impala’s zou ik aan de vleesindustrie verkopen. Dat is bovendien minder stressvol voor de dieren, want ze worden ’s nachts met een zoeklicht verblind en door hun kop geschoten. Om ze levend te vangen moet je ze eerst opdrijven met een helikopter.” Daarnaast zijn er mensen uit de stad die in juli en augustus een dag of vijf op impala’s komen jagen om biltong te maken. Dat is gedroogd vlees, een razend populaire snack in Zuid-Afrika. “Oudere mannetjesdieren met grote horens zou ik voor de trofeejacht bestemmen.”

De meeste Zuid-Afrikanen zijn ervan overtuigd dat de toename van het wild niet zozeer te danken is aan natuurbeschermers, maar aan jachtindustrie en natuurtoerisme. “Als je niet jaagt, wat doe je dan? Dan grazen die beesten je land kaal,” zegt Roux. Net als veel van zijn landgenoten snapt hij niet waarom grote natuurparken als Kruger onder internationale druk hun enorme olifantenpopulaties in stand laten. “Het is van de zotte dat ze overtollige olifanten niet uitroeien. Zo wordt Kruger een woestijn!”

De trofeejacht heeft meer met geld dan met wildbeheer te maken. Voor 12.000 Amerikaanse dollar kan je één buffel komen schieten bij Chamanzi Zulu Safaris. Nederlanders doen het weinig maar Duitsers, Spanjaarden, Oost-Europeanen en vooral Amerikanen des te meer. “We bieden hen de Afrikaanse droom,” zegt Andrew Spies. “Lekker eten rondom een houtvuur, Afrikaanse gastvrijheid en een jachtpartij. Het is duur want villen, opzetten en transport van de trofee loopt in de papieren.” Dat veel Nederlanders gruwen van jacht, begrijpt Spies wel. “Maar voor ons is het een stokoude traditie die terug gaat naar het stenen tijdperk. Dat rauwe instinct van het besluipen van een prooi zit nog steeds in ons.”

Een veilingorganisator strijkt zo’n 6 procent van de omzet op en er is ook altijd een verzekeringsagent paraat, want tijdens het transport gaat wel eens wat mis. De veilingen beginnen in maart als de jonge dieren groot genoeg zijn voor vervoer en de hete zomer voorbij is. Ook willen boeren hun dieren niet bloot stellen aan de zomerregens, want dan ligt longontsteking op de loer.

Volgens de Duitser Damm verkiezen steeds meer jagers de woeste vlakten van Namibië. “Daar kan je nog jagen op wild dat niet speciaal is uitgezet om afgeschoten te worden. De meeste ranches in Zuid-Afrika zijn te klein. Dat is één van de problemen van de Afrikaners hier: iedereen wil zijn eigen stukje land terwijl het veel slimmer is om het in een groot managementgebied onder te brengen.

Veilingmeester Roux is positiever en denkt dat de veilingprijzen dit jaar op zullen lopen. “In Zimbabwe zijn alle dieren opgegeten, dus het aanbod is dit jaar minder.” Bovendien is rund- en schapenvlees flink duurder geworden. Vooral Andrew Spies is benieuwd, want zijn Kirkwood Wildfees hoopt in juni een recordomzet neer zetten en de grootste veiling ter wereld te worden. “Sommige natuurontwikkelaars hebben steun van buitenlandse investeerders en met de huidige zwakke Rand-koers kunnen we profiteren. Ik verwacht recordprijzen.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s