Stroomcrisis geselt bouw Zuid-Afrika

Standaard

De Zuid-Afrikaanse bouwsector is in rep en roer nu het nationale elektriciteitsbedrijf Eskom weigert stroomvergunningen af te geven voor nieuwe projecten. Sinds maandag worden vele bouwplaatsen bovendien weer geteisterd door urenlange stroomonderbrekingen. Een miljoenenstrop en banenverlies zijn onafwendbaar.

“Er is paniek,” constateert bouweconoom Johan Snyman, volgende week één van de sprekers tijdens een crisisbijeenkomst van werkgeverskoepel Master Builders South Africa (MBSA). “Er is reden om zeer bezorgd te zijn, simpelweg omdat plancyclussen in het honderd lopen nu Eskom geen groen licht geeft voor nieuwe projecten.”

Door verouderde krachtcentrales, natte kolen en belabberde langetermijnplanning kampt Zuid-Afrika met een tekort aan stroom. De succesvolle economie dreigt piepend tot stilstand te komen. De elektriciteitscrisis duurt zeker tot 2012, wanneer een nieuwe centrale opent. Tot die tijd moeten consumenten en bedrijven rekening houden met ‘load shedding’ – waarbij Eskom lokaal de stroomvoorziening enkele uren uitschakelt.

In januari ging het fout, vertelt Pierre Fourie, CEO van MBSA. “Drie weken stroomonderbrekingen waren enorm ontwrichtend op de bouwplaatsen. Vervolgens ging de mijnindustrie 10 procent elektriciteit besparen – dat hielp. Maar sinds maandag is het weer mis.” Omdat gemeenten inmiddels preciezer kunnen aangeven wanneer de stroom eraf gaat, zijn de gevolgen kleiner. Maar generatoren kunnen alleen klein werk draaiende houden. “Als je kranen en grondboren stilstaan, moet je het personeel gewoon doorbetalen,” zegt Snyman. “De projecten worden dus duurder.”

Twee weken geleden verraste Eskom door voorlopig geen nieuwe stroomtoevoer voor bouwplaatsen die meer dan 100 kVA gebruiken toe te staan. Dat betekent dat kantoren, winkels, fabrieken en zelfs grotere huizen de komende maanden niet gepland kunnen worden. Een groot vastgoedproject in de zakenwijk Sandton in Johannesburg ligt al stil. Snyman: “Ontwerpers en architecten zijn de eerste die in de knel komen en vervolgens raakt de ‘workflow’ van bouwers in de war. Dat kan bedrijven de kop kosten.”

Volgens de Nederlander Arjan Zijlstra, die namens BAM-dochter Interbeton werkt aan de bouw van een voetbalstadion in Port Elizabeth, worden bouwprojecten die met het WK Voetbal in 2010 te maken hebben ontzien. “Maar in ziekenhuizen gaat de stroom wel uit, dat is toch vreemd.” Hij voorziet geen ramp. “Bouwbedrijven lopen hier op hun tenen. Als dit betekent dat de ‘boom’ enigszins wordt uitgesmeerd, dan is dat alleen maar gunstig.” Snyman denkt echter dat de adempauze alleen goed uitpakt voor de 5 tot 10 grote bedrijven die megaprojecten aankunnen. “De middelgrote en kleine bouwers komen in de knel.”

Fourie hoopt tijdens de crisisbijeenkomst vast te kunnen stellen hoe groot de gevolgen voor sector precies zijn. Cijfers zijn er nog niet. Snyman’s bedrijf Medium-term Forecasting Associates (MFA) doet wel een voorspelling: vorig jaar groeide de bouwinvesteringen met 11 procent tot 70 miljard Rand (5,4 miljard euro). Dit jaar zal dit volgens MFA omslaan in een krimp van 3 procent, gevolg door -7 procent in 2009 en -10 procent in 2010. De huizenmarkt krijgt dit jaar de eerste klap en de non-residential sector is volgend jaar aan de beurt.

Volgens Fourie is al diverse malen van zijn kant tevergeefs geprobeerd om met Eskom om tafel te komen. De oplossing moet van Eskom moet komen, benadrukt ook Snyman. “Het is tamelijk simpel. Als Eskom opheldert hoe lang het gaat duren voor een stroomvergunning verstrekt wordt en wanneer ‘load shedding’ plaatsvindt, zou dat al enorm veel helpen. De onzekerheden moeten uit het systeem.”

De bouwindustrie is de derde grootste werkgever in Zuid-Afrika en president Thabo Mbeki, die eerder zijn excuses heeft aangeboden voor het lakse optreden van zijn regering in de stroomcrisis, zei onlangs dat banenverlies onacceptabel is. De machtige vakbonden hebben al met stakingen gedreigd als het zover komt. Volgens Fourie is banenverlies onontkoombaar. “Dit gaat de sector miljoenen Rand kosten.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s