Einde aan uitpersen citrusboeren

Standaard

“In de afgelopen tien jaar zijn Zuid-Afrikaanse boeren daar door Jan en alleman in Europa een oor aan genaaid,” zegt Rico Potter. De commerciële directeur van de Barendrechtse fruitgigant Royal van Namen nam afgelopen week een groep Europese klanten mee naar citrusboerderijen in Zuid-Afrika om de unieke werkwijze toe te lichten. “Het is bijna fair trade zoals wij omgaan met onze producenten.”

Het was het bemiddelingskantoor van de Nederlandse Zuid-Afrikaan Walter Vroegop die een aantal grote citrusproducenten negen jaar geleden onder zijn hoede nam – onder de merknaam e-citrus. Veel sinaasappelboeren spartelden op de snoeiharde internationale markt, waar de producenten pas hun geld kregen als hun dozen in het buitenland verkocht waren door een importeur. “Soms moesten boeren zelfs geld toeleggen per doos,” aldus Vroegop. “Wij willen lachende gezichten zien aan beide kanten van de Middellandse Zee.”

Sinds vier jaar verzorgt Royal van Namen de ‘helikopterblik’ voor Vroegop’s labels. De productie van diverse variëteiten sinaasappels, grapefruits en citroenen kan zo precies worden afgestemd op de wensen van supermarkten en groothandels in landen als Frankrijk, Spanje, Ierland, Litouwen en Nederland. Het succes is groot, zegt Potter. Royal van Namen is een 135 jaar oud familiebedrijf dat tot voor kort vooral fruit exporteerde. “Vier jaar geleden begonnen we met import en nu zijn we een belangrijke importeur van vers fruit.”

Royal Van Namen importeert nu vanuit de hele wereld en kan op die manier het jaar rond vers fruit van goede kwaliteit leveren. Tijdens de reis is Potter voortdurend aan de telefoon: het coördineren van de hele keten kost tijd. Gevolg is wel dat de boeren veel beter weten waar ze aan toe zijn. “Het lijkt normaal, maar in deze sector is het een nieuwe manier van werken,” benadrukt Potter. “In nieuwe fruitlanden als Peru vindt nog steeds grove uitbuiting plaats.”

Zuid-Afrika zit mondiaal gezien in de hoek waar de klappen vallen, maar behoort met Spanje en Brazilië nog altijd tot de belangrijkste citrusexporteurs. China heeft de grootste oogst, maar dat gaat allemaal naar lokale consumptie. Vooral de landhervorming zit de boeren dwars. Bovendien hebben de bedrijven beperkte ‘waterrechten’ en zijn veel boerderijen ver van de havens, wat de prijs opdrijft. Twee ex-medewerkers van de nationale spoorwegen zijn nu speciale citrustreinen begonnen. “Die moeten vanwege de arbeidsregels in 48 uur negen keer van personeel wisselen, maar vervolgens krijgen de reeds gepakte containers wel voorrang in de haven,” legt Vroegop uit.

In een land waar werkloosheid één van de grootste problemen is, biedt de fruitsector banen aan 400.000 mensen. De export brengt jaarlijks 8 miljard Rand (700 miljoen euro) aan buitenlandse valuta in het laatje. Tijdens een wandeling over een plantage laten de plukkers hun knipkaart zien: per gevulde zak van 10 kilo krijgen ze 50 Randcent (4 eurocent). De harde werkers slagen erin om 150 zakken per dag te vullen en verdienen dus 6 euro. Het doet Maarten Schrijvershof jr. zijn wenkbrauwen fronsen. Hij werkt voor een familiebedrijf in Oud-Beijerland en via hem belanden deze sinaasappels uiteindelijk in de marktkraam. “Ik snap niet dat ze het daarvoor doen.”

Potter erkent grif dat de arbeiders voor Nederlandse begrippen heel weinig verdienen, maar benadrukt dat de bedrijven gezonder zijn nu ze met Vroegop en Royal van Namen werken – iets wat uiteindelijk de werkgelegenheid van deze plukkers garandeert. “Want ze kunnen ook thuis gaan zitten, maar dan hebben ze helemaal niets.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s