Mega-accijns tegen alcohol

Standaard

De regering van het Afrikaanse Botswana heeft de alcoholprijzen met 70 procent verhoogd in haar strijd de overmatige drankconsumptie van de bevolking te beteugelen.

Economiestudenten en wetenschappers die de effecten van prijsmaatregelen willen bestuderen kunnen het beste snel hun koffers pakken en op het vliegtuig naar Botswana stappen. De kersverse president Ian Khama schotelt daar een uitzonderlijk practicum voor: het kabinet van de zelotische alcoholhater verhoogde de prijs van bier afgelopen maandag namelijk met liefst 70 procent. De maatregel viel rauw op het dak van de bierdrinkende Batswana, zoals de inwoners van het dunbevolkte land in zuidelijk Afrika heten. Brouwers voorspellen dat de mega-accijns tot sociaaleconomische rampspoed zal leiden. Veel Batswana drinken zich in het weekend laveloos. Volgens de politie is zeker 40 procent van de geweldsmisdrijven het gevolg van dit alcoholmisbruik en Botswana hoort wereldwijd bij de landen met de meeste hiv-besmettingen – wat deels aan onbeschermde dronkenmanseks wordt toegeschreven. Criminaliteit en aids vormen de grootste bedreigingen voor het stabiele buurland van Zimbabwe en Zuid-Afrika, dat dankzij mijnbouw en safaritoerisme al jaren op een gezonde economische groei kan bogen. Tijd voor actie, vond de regering.

Volgens industrieminister Duke Lefhoko haalt een verhoging van minder dan 70 procent niets uit en de president heeft zijn volk al gedreigd met verdere prijsstijgingen als men zich niet snel beter gaat gedragen. Het 55-jarige staatshoofd is de zoon van de eerste president van onafhankelijk Botswana, Seretse Khama. Zoon Ian nam dit jaar op soepele wijze het stokje over van president Festus Mogae. Hij voert een christelijke kruistocht tegen het alcoholische kwaad en zou drank het liefst geheel uitbannen. Zijn vastberadenheid lijkt gevoed door het verleden van zijn illustere vader: de oude Seretse dronk zich ongans en stierf op 59-jarige leeftijd aan kanker en leverproblemen.

Voor dollartoeristen in de luxe safarilodges in de schitterende Okavangodelta en Chobe National Park maakt het allemaal weinig uit, maar lokale Batswana zijn de pineut. Veel kleine ondernemers in stoffige dorpjes vrezen voor hun bestaan omdat de lokale St. Louis, Lion en Ohlsson’s Lager biertjes haast onbetaalbaar worden voor de klandizie van hun shebeens – informele drankwinkels. Anderen zijn meer realistisch over de belangrijke rol van bier in de Afrikaanse ‘cultuur’. “Drinkers moeten nu meer geld steken in het kopen van alcohol. Hun familie zal dus honger lijden,” redeneert een bierliefhebber in een lokale krant. “De president moet accepteren dat hier geen vertier is. Wat kan ik anders dan drinken na mijn colleges?” vraagt een student zich af.

Kgalagadi Breweries Limited (KBL) zond twee weken een alarmerend rapport naar de regering en lekte de inhoud snaaks naar een lokale krant. Volgens de brouwerij zal de prijsverhoging niets opleveren in de strijd tegen alcoholmisbruik. Sterker nog, veel drinkers zullen zich genoodzaakt voelen over te schakelen op traditioneel gebrouwen goedjes van maïs en ander graan – volkomen onttrokken aan het oog van de overheid. Bovendien zullen criminelen in buurlanden snel een lucratieve dranksmokkel uit de grond stampen. KBL zegt dat teruglopende consumptie tot zeker 7000 ontslagen zal leiden en “dat zorgt voor de ontwrichting van zeker 42.000 onschuldige levens”. De brouwer dreigt financiering uit allerlei sociale projecten terug te trekken en houdt de regering voor dat de mega-accijns potentiële investeerders zal afschrikken, ook buiten de alcoholbranche. Het positieve imago van Botswana loopt volgens KBL gevaar “vanwege gebrek aan transparantie en consultatie door de beleidsmakers en als gevolg daarvan de onvoorspelbaarheid van de handelsomgeving”.

De regering heeft toegezegd de opbrengst van de heffing in “voorlichting, programma’s voor slachtoffers van alcoholmisbruik en andere goede doelen” te steken en verwacht veel van de accijns. Eerdere inperking van verkoopuren van alcohol zorgde echter nauwelijks voor minder drinkebroers. De kans dat Batswana overschakelen op cola en bronwater is dan ook klein.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s