‘Democratie op de proef’

Standaard

Dat Afrikaanse landen met een rijkdom aan bodemschatten ook democratisch en verstandig bestuurd kunnen worden, bewijst Botswana al sinds de onafhankelijkheid in 1966. Maar de economische malaise hakt er hard in bij de gewone man en vrouw – en volgens de oppositie is president Ian Khama een dictator in de dop.

Het leek de afgelopen weken alsof er een soort spelshow in de open lucht aan de gang was in Botswana, dat zo groot is als Frankrijk maar slechts 1,8 miljoen inwoners heeft. Overal reden pickup trucks rond met enthousiast joelende jongelui in het ’bakkie’ – allemaal in rode óf gele óf groene tshirts. De straatteams van de drie politieke partijen probeerden nog een paar extra zieltjes te winnen voor de gisteren gehouden parlementsverkiezingen.

„Wij hebben al decennia lang vrije verkiezingen”, pocht Otlaadisa Koosaletse, maar dan betrekt zijn gezicht. „Vrij, maar niet eerlijk”, meent de parlementskandidaat voor oppositiepartij BDF (gele t-shirts) in Lobatse, 60 kilometer buiten de hoofdstad Gaborone. „De regeringspartij BDP gebruikt overheidsfinan- ciën om campagne te voeren – inclusief helikopters en de staatsmedia. De oppositiepartijen krijgen geen cent.” Waar bodemschatten in de meeste Afrikaanse landen tot burgeroorlog en corruptie leidden, investeert Botswana – de grootste diamantexporteur ter wereld – de opbrengst al decennia in gratis onderwijs en infrastructuur. Dat verklaart de populariteit van de BDP partij van Khama (rode tshirts), die Botswana sinds de onafhankelijkheid regeert. Toch worden de oppositiepartijen BDF en BCP (groene tshirts) populairder. „Er zijn maar weinig mensen die echt van de diamantenrijkdom profiteren”, zegt Koosaletse. „De mensen met lage inkomens stemmen daarom op de oppositie.”

Door de economische crisis is de vraag naar diamanten bovendien klein en veel goedgeschoolde ’Batswana’ zijn werkloos. De enige andere sector die buitenlandse valuta oplevert is het safaritoerisme.

Ondanks het districtenstelsel is de campagne van de oppositie vooral gericht tegen Khama, oud-legerleider en zoon van Botswana’s eerste president Seretse Khama. „De huidige president vertoont dictatoriale trekjes; een gevaar voor de democratie”, zegt Koosaletse. Khama zette onlangs in zijn eigen partij topfiguren op een zijspoor en staat aan het hoofd van een veiligheidsdienst dat een aantal onopgehelderde moorden op het geweten heeft. „Net zoals vroeger bij de KGB of de Gestapo.”

Khama – die tot afgrijzen van lokale stamoudsten niet getrouwd is – is een piloot en natuurliefhebber die geen corruptie accepteert. Dankzij zijn traditionele wortels en zijn vele werkbezoeken is hij ongekend populair op het platteland. Als president verving hij vorig jaar Festus Mogae en sindsdien hamert hij op dicipline.

„Met democratie heeft dat niets te maken”, vindt Koosaletse, die met lede ogen aanziet dat Khama in het Westen Voorbeeldig Botswana kiest voor of tegen eigenzinnige president. Dat Afrikaanse landen met een rijkdom aan bodemschatten ook democratisch en verstandig bestuurd kunnen worden, bewijst Botswana al sinds de onafhankelijkheid in 1966. Maar de economische malaise hakt er hard in bij de gewone man en vrouw – en volgens de oppositie is president Ian Khama een dictator in de dop. als kampioen van de democratie te boek staat omdat hij het wanbestuur van de despot Robert Mugabe in buurland Zimbabwe keihard veroordeelt.

Als de BDP volgens verwachting de meerderheid vasthoudt dan kiest het parlement Khama weer als president. De twee oppositiepartijen hebben afgelopen week voor het eerst gezegd de handen ineen te zullen slaan om een einde te maken aan de ruim 40-jarige alleenheerschappij van Khama’s partij. „Zolang de BDP onbedreigd de meerderheid had, was het gemakkelijk voor die partij om de democratische weldoener uit te hangen, maar nu de positie bedreigd wordt komen er plots strenge mediawetten en loopt de democratie gevaar.” Koosaletse cynisch: „Botswana begint steeds meer op een gewoon Afrikaans land te lijken.”

Maar Gaborone leek gisteren erg weinig op andere Afrikaanse hoofdsteden – met comfortabele winkelcentra en goede wegen in plaats van kleurrijke chaos en vuilnis. Diverse mensen bekenden gisteren op de oppositie te stemmen, maar weigerden hun naam te geven. De stembusgang verliep echter professioneel, vond inwoonster Gasenna Mohuptsiwa nadat ze haar briefje in de stembus had laten vallen. „Ik ben blij dat ik voor de toekomst van mijn land heb kunnen stemmen.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s