France à fric

Standaard

Françafrique is weer eens dood verklaard. Begin augustus tekende de regering van het West-Afrikaanse oerwoud- en oliestaatje Gabon een enorme infrastructuurdeal met bedrijven uit India en Singapore. Een week later verklaarde de Gabonese president Ali Bongo Ondimba bovendien dat de tijd van exclusieve relaties met Frankrijk voorbij is.

Bongo’s voorganger – toevallig ook zijn vader – Omar Bongo werd in 1967 na de onafhankelijkheid in het zadel geholpen door Frankrijk. De nauwe wederzijdse band tussen de autocratische Bongo senior en de neokoloniale strategen in Parijs was gunstig voor beide partijen. Het Franse bedrijf Total ging er met de Gabonese olie vandoor en Frankrijk zorgde voor politieke en militaire rugdekking. “Gabon zonder Frankrijk is een auto zonder bestuurder. Frankrijk zonder Gabon is een auto zonder benzine,” vond de oude Bongo. Hij was daarmee hét symbool voor Françafrique.

Het aantal landen waar Frankrijk sinds 1960 dubieuze regimes steunde met diplomatieke listen en militaire interventies is beschamend: Congo, Guinee-Bissau, Liberia, Sierra-Leone, Tsjaad en Togo zijn slechts het topje van de ijsberg. In totaal voerde Frankrijk zeker 40 militaire operaties uit om regimes te beschermen of (soms) omver te werpen. Pas na de koude oorlog en vooral nadat bleek dat Parijs het genocidale regime van Rwanda tot 1994 met alle mogelijke middelen had geholpen, kwam er een kentering.

Het aantal Franse militairen in Afrika is inmiddels teruggebracht , economische investeringen in het continent zijn verminderd en president Nicolas Sarkozy neemt het niet meer op voor elke Afrikaanse dictator met machtige vriendjes in het Franse zakenleven. “We moeten de Franko-Afrikaanse relaties ontdoen van de netwerken van weleer,” zei Sarkozy in 2006 tijdens een toespraak in Benin.

Hoe goed dat lukt is echter de vraag, want Françafrique is domweg te lucratief om op te geven. Het wordt daarom ook wel geschreven als ‘France à fric’, Afrika als melkkoe voor Franrijk (fric = cash). De banden met dictatoriale staatshoofden in bijvoorbeeld Kameroen, Congo-Brazaville, Tsjaad en Togo zijn vandaag de dag nog even warm als altijd, concludeerde de Kameroenese historicus Achille Mbembé onlangs. Het feit dat Gabon nu in zee gaat met investeerders uit Azië was bovendien niet het idee van een clubje champagnedrinkers in Parijs, maar van Bongo zelf. Hij voelt blijkbaar dat de steun van zijn Franse vriendjes niet meer nodig is om oppositiepartijen te dwarsbomen, activisten te muilkorven en tot de laatste adem in het zadel te blijven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s